Voucher zamiast odszkodowania za lot: czy musisz go przyjąć?
Linia nie może wypłacić odszkodowania voucherem bez zgody pasażera, bo podstawową formą zapłaty pozostają pieniądze. Zgoda musi być świadoma, więc przewoźnik ma jasno pokazać obie możliwości i nie może utrudniać wyboru gotówki. Voucher bywa wart więcej, ale ma termin ważności i własne warunki wykorzystania. Po jego przyjęciu liczy się to, co dokładnie zastąpił i czy pasażer znał swoje prawa.
Po odwołanym albo opóźnionym locie linia często proponuje voucher. Bywa wart więcej niż odszkodowanie, a wybór zajmuje chwilę. Zanim się zgodzisz, sprawdź, co dokładnie oddajesz.
Czy linia może wypłacić odszkodowanie voucherem?
Linia może wypłacić odszkodowanie voucherem tylko wtedy, gdy się na to zgodzisz. Przewoźnik płaci gotówką, przelewem albo czekiem, a bony podróżne są możliwe za pisemną zgodą pasażera (art. 7 ust. 3).
Ta sama zasada dotyczy zwrotu ceny biletu po odwołaniu lotu. Kwotę odszkodowania dla swojej trasy policzysz w kalkulatorze. Pozostałe prawa opisuje wpis o odwołanym locie.
Od formy zapłaty zależy, czy linia potrzebuje Twojej zgody:
- Przelew, gotówka albo czek. Twoja zgoda nie jest potrzebna. Sprawdź tylko kwotę dla swojej trasy.
- Voucher lub bon podróżny. Wymaga Twojej pisemnej zgody. Sprawdź termin ważności i miejsce wykorzystania.
- Inne usługi przewoźnika. Też wymagają Twojej pisemnej zgody. Oceń, jaką realną wartość mają dla Ciebie.
Kiedy zgoda na voucher jest ważna?
Zgoda musi być dobrowolna i świadoma. Podpis nie jest potrzebny. Wystarczy formularz na stronie linii, jeśli przewoźnik wcześniej jasno opisał wszystkie możliwości (wyrok C-76/23).
Trybunał uznał pieniądze za podstawową formę zwrotu, a voucher za rozwiązanie pomocnicze. Linia nie może więc odwracać tej kolejności. Prawnicy prowadzący takie sprawy dodają, że zgoda dotyczy konkretnego lotu i nie przechodzi na kolejne.
Sprawdź, która sytuacja pasuje do Twojej sprawy:
- Jasny formularz. Gdy formularz jasno opisuje pieniądze i voucher, a wybór należy do Ciebie, zgoda jest zwykle ważna.
- Niejasny opis. Gdy opis jest niejasny albo niepełny, zgoda nie jest ważna.
- Niezrozumiały język. Gdy informacje są w języku, którego nie można od Ciebie oczekiwać, zgoda nie jest ważna.
- Trudniejsza droga do pieniędzy. Gdy voucher jest dostępny od razu, a pieniądze wymagają dodatkowych etapów, zgoda nie jest ważna.
- Konto lojalnościowe. Samo założenie konta na bony lub mile, bez wyraźnej akceptacji tej formy zwrotu, nie jest ważną zgodą.
Kiedy voucher może się opłacać?
Voucher ma sens, gdy i tak zamierzasz lecieć tą linią, a jego wartość jest wyższa niż pieniądze. Bywa też szybszy niż przelew.
Firmy odszkodowawcze przypominają jednak, że to rozwiązanie korzystne dla linii. Pieniądze zostają u niej, a część voucherów nigdy nie zostaje wykorzystana.
Przykładem wyższej wartości są stawki KLM, opisane na stronie o reklamacji w KLM.
| Odległość lotu | Pieniądze | Voucher KLM bez zwrotu |
|---|---|---|
| do 1500 km | 250 euro | 350 euro |
| loty w UE powyżej 1500 km oraz inne od 1500 do 3500 km | 400 euro | 500 euro |
| pozostałe loty | 600 euro | 800 euro |
Voucher KLM jest ważny rok i nie da się go wymienić na pieniądze. Inne linie mają inne zasady, dlatego przed wyborem sprawdź:
- ile wynosi termin ważności,
- na które linie i usługi możesz go wykorzystać,
- czy obejmuje wszystkie terminy, także wysoki sezon,
- czy obejmuje wszystkich pasażerów z rezerwacji,
- co dzieje się z niewykorzystaną kwotą,
- co się z nim stanie, gdy linia upadnie.
Porównuj uczciwie obie strony. Gdy sprawę prowadzi kancelaria, część wypłaty stanowi jej wynagrodzenie. Stawki opisuje strona o kosztach sprawy.
Czy voucher zamyka drogę do odszkodowania?
Zależy to od tego, co voucher zastąpił. Zwrot ceny biletu, opieka i odszkodowanie to osobne prawa. Rezygnacja z jednego nie oznacza automatycznie rezygnacji z pozostałych.
Odpowiedź zależy od tego, co przyjmujesz:
- Voucher zamiast zwrotu ceny biletu. Odszkodowanie zwykle zostaje, bo to osobne prawo.
- Voucher na posiłek na lotnisku. Odszkodowanie zostaje, bo posiłek to opieka.
- Voucher jako wypłata odszkodowania, po świadomym wyborze. Taki voucher zwykle zamyka sprawę odszkodowania.
- Niższa kwota, bo linia nie podała Twoich praw. Możesz żądać uzupełnienia odszkodowania.
- Voucher za dobrowolne oddanie miejsca. Odszkodowanie się nie należy, bo to uzgodniona korzyść.
Ochronę przy niższej kwocie daje art. 15 ust. 2. Jeśli linia nie poinformowała Cię prawidłowo o prawach, możesz dochodzić uzupełnienia przed sądem lub właściwym organem.
Przykładem jest Enter Air. W decyzji UOKiK linia zobowiązała się wyrównać ugody na niższe odszkodowanie do pełnej kwoty. Szczegóły podaje strona o reklamacji w Enter Air.
Co zmieni się od 2027 r.?
Od 23 października 2027 r. bony opisze osobny przepis (art. 8a). Odszkodowanie będzie wypłacane przelewem, chyba że wyraźnie zgodzisz się na inną formę na trwałym nośniku.
Dla voucherów nowe przepisy ustalają takie zasady:
- Wartość. Voucher będzie wart co najmniej tyle, ile wynosi należna kwota.
- Sposób pokazania wyboru. Linia ma przedstawić wybór bez wstępnego zaznaczenia i bez dodatkowych utrudnień.
- Ważność. Voucher będzie ważny najwyżej 12 miesięcy, z jednym uzgodnionym przedłużeniem.
- Niewykorzystana kwota. Wróci do Ciebie automatycznie w ciągu 7 dni.
- Dowód zgody. Zgodę na voucher będzie musiał udowodnić przewoźnik.
Pozostałe zmiany zbiera wpis o nowych prawach pasażera.
Co zrobić, gdy linia proponuje voucher krok po kroku
- Nie klikaj od razu w propozycję vouchera. Sprawdź, czy zastępuje zwrot ceny biletu, odszkodowanie czy oba te prawa.
- Policz należną kwotę w kalkulatorze odszkodowania.
- Przeczytaj warunki: wartość, ważność i miejsce wykorzystania.
- Jeśli wolisz pieniądze, napisz to wprost w reklamacji. Instrukcje znajdziesz na stronach linii lotniczych.
- Zachowaj zrzut ekranu propozycji, warunki i potwierdzenie wyboru.
- Gdy linia odmawia pieniędzy albo voucher został już przyjęty, opisz sprawę w formularzu. Przebieg pokazuje strona jak to działa.
Podstawa prawna
| Akt lub orzeczenie | Publikator lub sygnatura | Co z niego wynika |
|---|---|---|
| Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 | Dz.U. UE L 46 z 17.2.2004, s. 1 | forma zapłaty i bony (art. 7 ust. 3), zwrot ceny biletu (art. 8 ust. 1 lit. a), opieka (art. 9), odszkodowanie uzupełniające (art. 15 ust. 2) |
| Wyrok TSUE Cobult | C-76/23, 21 marca 2024 r. | czym jest pisemna zgoda na bon i jakich informacji wymaga |
| Wyrok TSUE w sprawie Etihad | C-642/23, 16 stycznia 2025 r. | samo założenie konta lojalnościowego nie jest pisemną zgodą |
| Wyrok niemieckiego Federalnego Trybunału Sprawiedliwości (omówienie) | IX ZR 236/23, 16 stycznia 2025 r. | zwrot w pieniądzu za odwołany lot opłacony voucherem; w Polsce niewiążący |
| Decyzja Prezesa UOKiK | RBG-1/2026, 23 marca 2026 r. | wyrównanie zaniżonych ugód przez Enter Air |
| Rozporządzenie (UE) 2026/2202 | Dz.U. L 2026/2202 z 2.10.2026 | przelew jako zasada (art. 7 ust. 7 i 8) oraz bony (art. 8a) od 23 października 2027 r. |
| Ustawa Prawo lotnicze | tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1431 | rok na roszczenie (art. 205c ust. 7) i wstrzymanie terminu przez reklamację (art. 205c ust. 8) |
Podsumowanie
Nie musisz przyjmować vouchera. Podstawową formą zapłaty są pieniądze, a zgoda na voucher musi być świadoma.
Voucher o wyższej wartości może się opłacać, jeśli i tak polecisz tą linią. Zanim wybierzesz, sprawdź, co voucher zastępuje.
Pilnuj terminu. W Polsce na roszczenie masz rok od dnia lotu, a propozycja vouchera tego terminu nie wstrzymuje.
Najważniejsze w skrócie:
- Forma zapłaty: gotówka, przelew albo czek. Voucher tylko za pisemną zgodą pasażera.
- Ważna zgoda: dobrowolna i świadoma. Formularz online wystarczy, jeśli linia jasno opisała wszystkie możliwości.
- Nieważna zgoda: gdy informacje były niejasne albo niepełne albo gdy pieniądze wymagały dodatkowych etapów.
- Osobne prawa: voucher zamiast zwrotu ceny biletu albo na posiłek sam w sobie nie zamyka odszkodowania.
- Termin: propozycja vouchera nie wstrzymuje rocznego terminu na roszczenie.
- Od 23 października 2027 r.: voucher ważny najwyżej 12 miesięcy, a niewykorzystana kwota wraca do pasażera w 7 dni.
Najczęstsze pytania
Czy kliknięcie w formularzu liczy się jako pisemna zgoda?
Voucher jest wart więcej niż odszkodowanie. Czy warto go wziąć?
Czy voucher na posiłek na lotnisku zamyka sprawę?
Czy po przyjęciu vouchera można jeszcze żądać pieniędzy?
Voucher wygasł i nie został wykorzystany. Co wtedy?
Czy jeden voucher może objąć wszystkich pasażerów z rezerwacji?
Lot opłacony voucherem został odwołany. Czy linia może dać kolejny voucher?
Czy kancelaria oceni sprawę, gdy voucher został już przyjęty?
Opracowanie: Redakcja serwisu

