Odszkodowanie za opóźniony lot: ile wynosi i komu przysługuje?

Przy opóźnionym rejsie pewnie wiesz, że coś Ci się należy, ale nie wiesz co i ile. Przepisy są tu wyjątkowo konkretne.

Kwoty są stałe, próg godzinowy jest jeden, a odległość mierzy się jedną metodą. Trudniejsze bywa dopiero ustalenie przyczyny opóźnienia.

Od ilu godzin opóźnienia przysługuje odszkodowanie?

Od trzech godzin. Masz prawo do odszkodowania, jeśli docierasz do celu co najmniej trzy godziny po czasie. Tak rozstrzygnął Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku Sturgeon z 19 listopada 2009 r. (C-402/07 i C-432/07).

Sam tekst rozporządzenia mówi o odszkodowaniu przy odwołaniu lotu i odmowie przyjęcia na pokład. Przy opóźnieniu prawo do tej samej kwoty wynika właśnie z wyroku Sturgeon. Trybunał zrównał w nim duże opóźnienie z odwołaniem.

Próg jest sztywny. Opóźnienie o 2 godziny i 59 minut nie daje prawa do zryczałtowanego odszkodowania. Nie zwalnia jednak przewoźnika z opieki na lotnisku.

Jak liczy się opóźnienie lotu?

Opóźnienie liczy się od planowej godziny przylotu do otwarcia co najmniej jednych drzwi samolotu w miejscu docelowym. Tak przesądził Trybunał w wyroku z 4 września 2014 r. (C-452/13).

W tamtej sprawie samolot wylądował 2 godziny i 58 minut po czasie. Na stanowisko postojowe dojechał po 3 godzinach i 3 minutach. Dlatego moment otwarcia drzwi miał znaczenie.

Przy opóźnieniach bliskich progu trzech godzin kilka minut przesądza o całej sprawie. Rzeczywistą godzinę przylotu ustal na podstawie danych o rejsie, a nie z pamięci.

Co zanotować na lotnisku, opisuje poradnik co robić na lotnisku, gdy lot jest opóźniony.

Przy podróży z przesiadką na jednej rezerwacji liczy się opóźnienie w dotarciu do ostatecznego celu. Trybunał potwierdził to w wyroku Folkerts z 26 lutego 2013 r.

W tej sprawie pierwszy odcinek spóźnił się o ok. 2,5 godziny. Pasażerka dotarła do celu 11 godzin po czasie.

Sprawdź, co jest miarą opóźnienia w Twojej podróży:

• Lot bezpośredni. Liczy się otwarcie drzwi samolotu w miejscu docelowym.
• Przesiadka na jednej rezerwacji. Liczy się dotarcie do ostatecznego celu podróży.
• Opóźniony start, nadrobiony w powietrzu. Liczy się wyłącznie godzina przylotu.

Zasady dla przesiadek, także poza UE i na osobnych biletach, opisuje wpis o utraconej przesiadce.

Ile wynosi odszkodowanie za opóźniony lot?

Kwota zależy od długości trasy i od tego, czy lot odbywa się w obrębie Unii (art. 7 ust. 1). Odległość mierzy się po ortodromie, czyli najkrótszą linią między lotniskami na powierzchni Ziemi.

Lot w obrębie UE dłuższy niż 1500 km daje zawsze 400 euro, także powyżej 3500 km. Kwota nie zależy od ceny biletu.

Przy przesiadce na jednej rezerwacji odległość liczy się od pierwszego lotniska do celu podróży. Odcinków się nie sumuje, co potwierdził Trybunał w wyroku Bossen z 2017 r.

Odszkodowanie wypłaca się w gotówce, przelewem albo czekiem. Bony podróżne są możliwe tylko za Twoją pisemną zgodą.

Przykład z życia: małżeństwo leci z Warszawy do Dubaju, ok. 4160 km. To lot z UE poza UE, dłuższy niż 3500 km.

Samolot przylatuje 5 godzin po czasie. Każda z dwóch osób ma więc prawo do 600 euro, razem 1200 euro.

Kiedy przewoźnik może obniżyć odszkodowanie o połowę?

Rozporządzenie pozwala obniżyć kwotę o 50%, jeśli przylot nastąpił w określonych granicach po czasie (art. 7 ust. 2). Trybunał potwierdził w wyroku Sturgeon, że obniżenie dotyczy także opóźnionych lotów.

Granice to 2 godziny dla tras do 1500 km, 3 godziny dla średnich i 4 godziny dla pozostałych. Przy opóźnieniu obniżka ma znaczenie głównie dla długich tras, które nie odbywają się w całości w UE.

Odszkodowanie przysługuje od trzech godzin, a próg obniżenia dla tych tras to cztery godziny. Dlatego przylot między trzecią a czwartą godziną pozwala przewoźnikowi zapłacić 300 zamiast 600 euro.

Poniższy przykład jest modelowy, policzony dla wymyślonych tras. Zakłada, że przyczyną nie były nadzwyczajne okoliczności. Swoją trasę sprawdzisz w kalkulatorze odszkodowania.

Jakie loty obejmuje rozporządzenie 261/2004?

Rozporządzenie obejmuje każdy lot z lotniska w Unii, niezależnie od przewoźnika (art. 3 ust. 1). Lot spoza Unii do Unii jest objęty tylko wtedy, gdy obsługuje go przewoźnik wspólnotowy.

Dodatkowy warunek: pasażer nie otrzymał już świadczeń i opieki w kraju odlotu. Sprawdź w tabeli, jak to wygląda dla Twojego lotu.

Liczy się przewoźnik, który faktycznie obsługiwał lot, a nie linia, która sprzedała bilet. Jego nazwę znajdziesz na karcie pokładowej.

Kiedy przewoźnik nie musi płacić?

Przewoźnik nie zapłaci, jeśli wykaże nadzwyczajne okoliczności, których nie dało się uniknąć mimo wszelkich racjonalnych środków (art. 5 ust. 3). Przykłady podaje motyw 14 rozporządzenia.

To destabilizacja polityczna, warunki pogodowe uniemożliwiające lot i zagrożenie bezpieczeństwa. Dalej nieoczekiwane wady mogące wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajki wpływające na działalność przewoźnika.

Granice tego pojęcia wyznaczyło orzecznictwo. Usterka techniczna co do zasady nie zwalnia przewoźnika. Strajk własnego personelu niezbędnego do obsługi lotu także nie jest nadzwyczajną okolicznością. Szczegóły i przykłady znajdziesz we wpisie o nadzwyczajnych okolicznościach.

Co przysługuje Ci na lotnisku w czasie opóźnienia?

Niezależnie od odszkodowania przewoźnik musi zapewnić opiekę (art. 6 ust. 1). Obowiązek powstaje, gdy przewiduje opóźnienie odlotu o co najmniej 2, 3 albo 4 godziny. Przedziały odległości są takie same jak przy odszkodowaniu.

Opieka obejmuje posiłki i napoje adekwatne do czasu oczekiwania oraz dwie bezpłatne rozmowy lub wiadomości. W razie potrzeby dochodzą hotel i transport do niego.

Nadzwyczajne okoliczności zwalniają tylko z odszkodowania, a nie z opieki. Jeśli przewoźnik nie zapewnił opieki, zachowaj rachunki za rozsądne wydatki. Podobne zasady obowiązują przy odwołanym locie i przy odmowie wejścia na pokład.

Jak dochodzić odszkodowania krok po kroku

1. Zapisz numer rejsu, datę oraz planową i rzeczywistą godzinę przylotu. Zachowaj kartę pokładową i potwierdzenie rezerwacji.
2. Sprawdź w tabeli zakresu powyżej, czy Twój lot jest objęty rozporządzeniem.
3. Policz orientacyjną kwotę w kalkulatorze odszkodowania.
4. Zachowaj każdą wiadomość od przewoźnika, w tym podaną przyczynę opóźnienia.
5. Pilnuj terminu. W Polsce roszczenie przedawnia się po roku, co opisuje wpis ile masz czasu na odszkodowanie za lot.
6. Opisz lot w formularzu. Dalszą drogę zgłoszenia wyjaśnia strona jak to działa. Zakres spraw przy opóźnieniach opisuje strona opóźniony lot.

Podstawa prawna

Podsumowanie

Przy przylocie co najmniej trzy godziny po czasie należy Ci się 250, 400 albo 600 euro. Opóźnienie liczy się do otwarcia drzwi samolotu.

Na długich trasach poza UE przylot między trzecią a czwartą godziną pozwala obniżyć kwotę do 300 euro. O losie sprawy najczęściej przesądza jednak ocena przyczyny opóźnienia, a nie zegar.

Nie wierz przewoźnikowi na słowo, gdy powołuje się na nadzwyczajne okoliczności. To on musi je wykazać.